Samostalna demokratska srpska stranka (SDSS) je nastala 1997.godine iz potrebe organizovanja Srba sa područja Istočne Slavonije, Baranje i Zapadnog Srema, u procesu mirne reintegracije ovog područja u ustavnopravni sistem Republike Hrvatske.

Stranka je osnovana radi ostvarivanja i zaštite ugroženih ljudskih, političkih i nacionalnih prava Srba, njihovog opstanka na ovom području i očuvanja kulturnog i nacionalnog identiteta. Stranka je nastala udruživanjem svih progresivnih snaga i političkih opcija, koje su od 1991. do 1997. godine djelovale na ovom području i njihovim spajanjem sa Samostalnom srpskom strankom, koja je osnovana 1995. godine, sa sjedištem u Zagrebu, čiji je predsjednik bio dr. sc. Milorad Pupovac.

Na Skupštini održanoj 19.03.1997. godine u Zagrebu, izmjenjen je Statut, promjenjeno ime Stranke u Samostalnu demokratsku srpsku stranku (SDSS), premješteno njeno sjedište u Vukovar i izabrano novo rukovodstvo Stranke. Vremenom, s većim povratkom izbjeglih Srba, Stranka je svoje delovanje proširila i na druge krajeve Republike Hrvatske gdje Srbi žive i od regionalne postaje politička stranka na državnom nivou.